Nederlands  Zandsculpturen  Festival  in Thorn 2003

' De geschiedenis der Lage Landen'

Copyright © 2004 Digitalefotosite Cor en Joke

 

Menu

 

   
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Welkom in de wereld van zand

Wat is zandsculptuur

Simpel gezegd is een zandsculptuur een bouwwerk,gemaakt van alléén zand en water. Dit kan het bekende zandkasteel zijn, maar de sculptuur kan ook een compositie zijn van andere architectuurvormen, anatomische figuren (mensen en dieren) en voorwerpen. Wanner men beschikt over het juiste zand en de juiste technieken gebruikt, dan kan bijna elke vorm in zand gemaakt worden. Zandsculptuur wordt dan een kunstvorm, die zelfs 4000 jaar voor Christus door de Egyptenaren gebruikt werd.

Zand, zand en zand

Zand lijkt veel van hetzelfde, maar dat is niet het geval. Zand kent een grote verscheidenheid, waarbij de herkomst bepalend is voor de toepassing. De herkomst van zand is van organische of minerale oorsprong. Organische zandkorrels zijn minuscule deeltjes van koralen, schelpdiertjes en fossielen. Deze soorten vindt men terug in de buurt van zout water. Mineraal zand of zand van gesteente bestaat uit kleine stukjes mineralen en ander gesteente en is afkomstig uit bergachtige gebieden, zoals bijvoorbeeld de Alpen. Met behulp van fotografische uitvergroting zijn deze verschillen goed te zien.

Zandkorrels: van 'dobbelstenen naar knikkers'

Een zandsculptuur kan in principe gemaakt worden van alle soorten zand, maar de vorm en hoogte van de uiteindelijke sculptuur wordt bepaald door de gebruikte zandsoort. Wanneer men hoger dan een meter gaat bouwen, dan is een speciale zandsoort nodig. De korrelgrote en de structuur van de korrel zijn hierbij van wezenlijk belang. Dan heeft men 'dobbelstenen' nodig en geen 'knikkers'.

Sculptuurzand: dobbelstenen van verschillende grootte

Om mooie en steile zandsculpturen te kunnen maken, is zand nodig dat hoog gestapeld kan worden, waarbij de korrelvorm zeer belangrijk is. Wanneer men knikkers probeert te stapelen dan blijkt dit niet mogelijk te zijn omdat alles uiteenvalt. Maar gebruikt men hiervoor blokken of dobbelstenen, dan is dit geen probleem. Zo is het ook met sculptuurzand. Het meeste strandzand, bestaat uit korrels zand die door de invloeden van de getijden en golfbewegingen over elkaar zijn gaan rollen en daardoor glad geslepen zijn.  Deze gladde korrels zijn minder geschikt om zandsculpturen mee te bouwen. Het ideale sculptuurzand heeft een hoekige korrel en is minder afgeslepen. Dit ideale sculptuurzand komt uit de rivier de Maas en is met het rivierwater meegevoerd uit de Alpen. Deze minerale zandkorrels zien er nog uit als dobbelsteentjes van verschillende afmetingen, die in en op elkaar passen.

Het basisprincipe

De technieken die gebruikt worden bij de bouw van een zandsculptuur verschillen niet veel met de wijze waarop dit in de oudheid werd gedaan. Of men nu een groot sculptuur van 16 meter hoog maakt of een kleinere van nog geen meter, telkens wordt hetzelfde principe gehanteerd en wordt dezelfde volgorde van handelen aangehouden. De volgende bouwprincipes gelden altijd:

1.     Van los zand wordt een hard blok gemaakt door vochtig sculptuurzand laag voor laag in de ruwe vorm (mallen) aan te stampen. Dit vullen van de mallen, bij grote projecten gebeurt dit met een telekraan en bij kleinere projecten wordt het zand met de hand geschept, wordt herhaald totdat de gewenste hoogte is bereikt.

2.     Het snijden van vormen in het harde blok zand.

Hoe is deze sculptuur tot stand gekomen?

Ongeveer 80 international kunstenaars hebben twee weken lang aan deze sculptuur gewerkt. Het zijn de beste 'zandtovenaars' ter wereld, en sommigen hebben ver gereisd om hier te komen. Kunstenaars uit landen als Hawaï, Rusland, India, de verenigde Staten, Oekraïne, Spanje, Frankrijk,Ierland, Groot Brittannië, Denemarken, België en Nederland hebben hier aan de sculptuur gebouwd.

De kunstenaars werken over heel de wereld en bouwen zandsculpturen voor tentoonstellingen en evenementen. Ze nemen ook vaak aan wedstrijden deel. Binnen een bepaalde tijd moeten ze dan alleen of met een team een sculptuur bouwen naar een gegeven thema. Een jury bepaalt de uiteindelijke winnaar. Deze wedstrijden worden meestal op het strand georganiseerd, waarbij gebruik gemaakt wordt van het aanwezige strandzand. Wat het Zandsculpturenfestival zo uniek maakt is dat het al deze kunstenaars bij elkaar brengt, hen het beste materiaal ter beschikking stelt en hen het beste 'speciale sculptuurzand'geeft. Doordat het geen wedstrijd is werken ze in de meest ontspannen çollegiale'sfeer samen aan de bouw van de reusachtige zandsculpturen en de uitkomst hiervan mag gezien worden.

Deze hele sculptuur in Thorn is 140 meter lang en 85 meter breed en het hoogste punt is 12 meter, een sculptuur van formaat.

Gereedschappen

Voor het aanstampen van los zand worden mallen gebruikt, dit zijn houten vormen bekistingen zonder bodem. Deze mallen kunnen qua vorm en grootte variëren. De kleinste mal die gebruikt wordt is een plastic tube van 30 cm lengte en een diameter van 12 cm. Grotere mallen worden samengesteld door het schakelen van houten wanden met een hoogte van 60 cm. Door de verschillende lengtes aan elkaar te koppelen kunnen bekistingen in elke gewenste vorm gemaakt worden. Van vierkant tot achthoek met een diameter tot zelfs 10 meter.

Voor het snijden van het zand wordt speciaal gereedschap gebruikt. Zo heten de gereedschappen voor het grovere werk 'tools', en voor het fijne detailwerk worden 'tooltjes' gebruikt. Voor het detailwerk gebruikt men met name paletmesjes die men ook bij het schilderen gebruikt. Voor het grotere werk gebruikt men de grote 'tools', dit zijn de metseltroffels en stucspanen. Van een kraan, shovel en schep tot en met rietjes en kwasten; ze zijn allemaal te gebruiken als gereedschap. Tips worden door bouwers onderling uitgewisseld en tools worden grondig besproken. Zo heeft iedere bouwer zijn favoriete gereedschap dat in verband staat met zijn specialiteit op sculptuurgebied.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   
     
     
     
     
     
     
     
Top
 
Top
 
Top
 
Top
 
Top
 
Top
 
Top
 
Top
Menu Top